Books & Bubbles

SEP.1st Books & Reviews

Author

Recensie Rimpelgeweld – Menno van der Veen

Een caleidoscopisch verhaal

Zouden we niet allemaal willen dat we sommige van onze herinneringen konden uitwissen of bijschaven? Of vervelende herinneringen konden ombuigen tot fijne herinneringen? Dat is wat de hoofdpersonages in Rimpelgeweld doen met hun herinneringen. Ze bedrijven er caleidoscopie mee.

“Wij maken een caleidoscoop van onze levens. We delen herinneringen, we spuien onze verhalen en we draaien net zolang tot er een beeld ontstaat dat ons bevalt.”

Re-writing history

Wie hield (of houdt) er niet van caleidoscopen? Met deze kleine kunstwerken maak je je eigen prachtige beelden, en dat is wat de hoofdpersonages met hun herinneringen doen. Ze draaien en draaien en draaien tot er een verhaal ontstaat waar ze zich goed bij voelen. Deze herinneringen worden hun gezamenlijke herinneringen waardoor ze vreugde en verdriet delen. Wordt alles niet dragelijker als je het kunt delen met je naasten?

In Rimpelgeweld kijkt Kink naar zijn vriendengroep,  een ‘kleine vlucht vogels’, die in hun eigen wereld leeft, afgesloten van de buitenwereld. Deze buitenwereld heeft echter wel invloed op de vriendengroep – ze begeven zich als wolfpack ook weleens buiten de beschermde muren van hun eigen gecreëerde bubbel. En dat brengt de vlucht vogels uit balans. Is het überhaupt wel mogelijk om altijd als een vlucht vogels te leven, als mens zijnde? Je denkt, filosofeert en beredeneert immers, iets wat vogels niet doen. Zij zijn gewoon een vlucht vogels.

Niet in een hokje te plaatsen

Boekencover Rimpelgeweld.

De flaptekst van het boek geeft  een licht vertekend beeld over dit literaire kunstwerk. Deze doet denken dat Rimpelgeweld leest als een conventionele roman, terwijl het tegenovergestelde waar is. Maar hoe beschrijf je zo’n experimenteel en origineel literair kunstwerk? Dit boek laat zich namelijk niet in een hokje plaatsen.

De tijdlijnen in het verhaal lopen continu door elkaar, waardoor de korte fragmenten niet op elkaar aansluiten. Het verhaal heeft geen ‘logische’ volgorde, begin of eind. In plaats daarvan leidt Van der Veen je door fragmentarische stukken tekst heen, van soms een paar regels en dan weer drie pagina’s. Even wennen, maar je geeft je snel over aan de stroom van zijn proza (of zullen we het poëzie noemen?). Zo rol je van het ene in het andere fragment – ook al sluit het niet altijd op elkaar aan en vraag je je soms af over wie Kink het eigenlijk heeft.

Sommige passages verwarren je, andere laten je filosoferen over het leven. Sommige fragmenten moeten tot je doordringen of begrijp je pas naarmate het boek vordert – jij bedrijft als het ware caleidoscopie met de verschillende fragmenten.

Prikkelende beeldspraak

Van der Veen schrijft deels in telegramstijl, dan weer poëtisch en dan weer aangesterkt met prikkelende beeldspraak. Daar wordt zelfs al in het allereerste fragment mee van start gegaan:

“Pak een groot vel papier. Neem een kwast en doop die in een pot zwarte verf. Neem de haren tussen je vingers, trek de kwast naar achter en laat los. Zie je die spetters op het vel? Dat ben ik. […] Ik ben druppelkunst.”

Deze wonderlijke beschrijving laat je nadenken over de vele manieren waarop je in elkaar kunt storten als mens. Kink beschrijft dat hij nooit meer geheeld kan worden, druppels komen immers nooit meer samen. Als je in stukjes uit elkaar valt, kun je de scherven weer lijmen. Je hebt dan alleen geen vaste ondergrond volgens Kink. En zo roept Van der Veen met zijn beeldspraak nog veel meer gefilosofeer op over wereldse zaken als vriendschap, liefde en verlies.

“Pak nu een grote rijpe perzik. Open je mond. Duw de perzik met kracht tegen je lippen zodat een deel in je mond verdwijnt en de rest van het vruchtvlees van je gezicht druipt en je kleren vuilmaakt. Duw door tot je mond zo vol is dat je nauwelijks meer kunt ademen. Voel je hoe het zoete vruchtvlees je mond volledig in bedwang houdt? Merk je hoe hard je wangen, je tong, je handen en je lippen moeten werken zodat je niet stikt? Proef je de overrijpe stukjes die als speldenprikken je papillen plagen? Merk je hoe vies je wordt? Het sap komt in je neus, en in je nek. Als je denkt dat je alles hebt weggewerkt en doorgeslikt voel je nog het vruchtvlees dat naar beneden gleed en zich in je navel nestelde. De perzik blijft zoet aan je plakken tot je een douche neemt. Zo is het om met Aniëlle te vrijen.”

Literair refrein

Rimpelgeweld is een literair experiment waarin bepaalde zinnen steeds terugkeren in de tekst als een literair refrein. Je vindt bijvoorbeeld in elk afzonderlijk hoofdstuk een terugkerende zin. In het eerste hoofdstuk Caleidoscopie is dit: “Ik verwijt jou dat je alleman bent”. In Metamannetje: “Je moet ophouden haar te schrijven. Schrijf mij.” In Rimpelgeweld: “Weet jij hoeveel kracht het kostte om me niet voor je te schamen?” En in Wij zijn voorbij: “Pierre is schuldig. In zekere zin is hij er nog goed van afgekomen.”

Bij deze zinnen vraag je je af tot wie de schrijver zich richt. Verwijt hij jou als lezer dat je alleman bent? Wie moet ophouden haar te schrijven? Wie is haar überhaupt? Je denkt te weten wie de persoon is voor wie Kink de grootste moeite had om zich niet te schamen. Maar klopt dat wel? Of is dat jouw interpretatie van deze zin?

Het boek heeft mij zeker aan het denken gezet over vriendschap, liefde en de vluchtigheid van het leven. En ik ben er zeker van dat als je het gaat lezen, het jou ook tot filosoferen aanzet.

Rimpelgeweld – Menno van der Veen
€ 18,99

Meer boeken die je aan het denken zetten:

Books & Reviews


#boekrecensie #literatuur #rebel

Read more articles

Books & Reviews

JUL.1st Annelieke Baardslag

Marlena is een coming of age story waarin de vriendschap tussen Cat en Marlena centraal staat.

Recensie: Marlena – Julie Buntin

Marlena, de debuutroman van Julie Buntin, is een coming of age story van tieners in erbarmelijke omstandigheden. In het middelpunt staan Cat en Marlena, twee meisjes die binnen no time onafscheidelijk worden. Deze intense vriendschap zal de rest van Cat’s leven beïnvloeden.

Share this article

Author


Leeft in haar eigen bubbel, waarin de zon altijd schijnt. Droomt van een huis in de bergen met haar chileno, een grote moestuin en een roedel straathonden waar ze heerlijk achter haar laptop teksten kan tikken.

Comments