Books & Bubbles

AUG.22nd Events & News

Author

Fact: lezen is hartstikke onnatuurlijk

We moeten er helemaal nieuwe hersenstructuren voor aanmaken

Jij pakt er elke avond voor het slapengaan een boekje bij, leest in de trein de krant en kunt nog verdiept raken in een pak hagelslag. Lezen is, zou je bijna kunnen zeggen, zo normaal als ademhalen. Het is een gewoonte. Niet dus.

Heb je er ooit wel eens over nagedacht hoe dat werkt in je brein? Het blijkt dat er niets natuurlijks is aan deze gewoonte. Door al vroeg te leren lezen, veranderen onze hersenen. Maar dat is gelukkig helemaal niet zo erg.

We lezen nog helemaal niet zo lang

Onze voorouders begonnen zo’n vijfduizend jaar geleden met schrijven en lezen, in het jaar 3000 v. Chr. Spreken deden ze al veel langer. Het is voor de wetenschap lastig om de vinger te leggen op het precieze moment dat het uitstoten van geluiden overging in het ontwikkelen van een taal, maar de schatting is dat de eerste tekenen daarvan al zo’n 100.000 jaar geleden ontstonden.

Wat betekent dat verschil? Honderdduizend jaar is genoeg om een soort fundamenteel te veranderen. Dat betekent dat wij zo geëvolueerd zijn dat het verwerken van gesproken woorden en taal al bij onze ontwikkeling in de baarmoeder een plek in ons brein krijgt. Lezen echter? Not so much. Vijfduizend jaar is maar een vingerknip in the grand scale van onze evolutie.

Geen leeskwab

Er is geen leeskwabje in onze hersenen, of bestaand neuraal netwerk dat het mogelijk maakt voor ons om lettertjes te herkennen en om te zetten in taal. In plaats daarvan ontwikkelen we in onze kindertijd nieuwe neurologische verbindingen tussen je visuele centra en het gedeelte van je hersenen dat gesproken woorden begrijpt. Hierdoor wordt het mogelijk om toegang tot taal te krijgen via de dingen die je ziet.

Wanneer we leren lezen, ontwikkelt zich een nieuwe structuur in onze hersenen in de gyrus fusiformis onderaan je brein, waar bijvoorbeeld ook de functie zit om gezichten te herkennen. Deze structuur ontbreekt bij jonge kinderen en analfabeten en is minder actief bij dyslectici. Het is dus echt iets wat later wordt aangemaakt. Dat verklaart meteen waarom een beeld meer zegt dan duizend woorden: het is veel natuurlijker voor ons om dit te verwerken.

In die structuur in je hersenen worden letters en woorden opgeslagen door middel van symbolen. Hierdoor kun je allerlei soorten handschriften lezen en toch weten dat ze hetzelfde weergeven. Volwassenen zijn inmiddels zo getraind dat ze een woord meteen kunnen herkennen aan hoe het eruit ziet.

12 tips om meer lezen makkelijker te maken.

Letter voor letter

Kinderen kunnen dit echter nog niet. Zij moeten dus leren om spraakklanken en betekenis te koppelen aan een symbool. Letter voor letter. Eigenlijk nog best indrukwekkend, als je er zo over nadenkt, dat wij dat allemaal maar gedaan hebben.

Een symbool wordt dus gekoppeld aan een klank, die weer voor een woord en een betekenis staat. Waar gaan de woorden vervolgens heen? Begin vorig jaar publiceerden een stel wetenschappers uit Californië een kaart met waar in de hersenschors bepaalde woorden en associaties zijn opgeslagen. Zien hoe dat eruit ziet? Hier kun je eens lekker met die kaart spelen.

Meer artikelen?

Events & News


#literatuur #mindblowing #news

Read more articles

Books & Reviews

NOV.14th Soraya Vogelaar

Recnsie Hot mess, meisje die haar haar goed doet

Recensie: Hot mess – Lucy Vine

Lucy Vine is een freelance journalist uit Londen. Ze werd gek van alle romantische verhalen met een voorspelbaar ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ plot. Ze besluit zelf in de pen te kruipen, met haar debuutroman Hot mess als resultaat. Een eerlijk boek dat lekker wegleest en je hardop laat lachen.

Share this article

Author


Zweefteef extraoirdinaire. Zal ooit verhuizen naar een hutje op de hei in binnen- of buitenland, maar tot die tijd voldoet haar appartement in Amsterdam prima. Wereldredder, feitjesfreak, verhalenverteller en theeverslaafde. Probeert elke maand wel een nieuwe hobby uit.

Comments